ارمنستان؛ شماره ویژه آبان ۱۴۰۵|قوانین تازه اقامت و کسبوکار
از امروز، قواعد مربوط به اقامت اتباع خارجی، بررسی درخواستها، تعرفههای دولتی و برخی خدمات دیجیتال در ارمنستان تغییر کرده است. این شماره ویژه، مهمترین نکات را از متن مصوبات و اطلاعیههای رسمی استخراج میکند و برای متقاضیان فارسیزبان، مدیران شرکت و کارآفرینان مفید است.
۱. پیام این شماره
ثبت شرکت به تنهایی معادل حق اقامت نیست. مسیرهای جدید، مدارک فعالیت اقتصادی و رعایت تعهدات پس از صدور اقامت را جدیتر میگیرند. متقاضیان باید مبنای اقامت را مطابق وضعیت واقعی خود انتخاب کنند؛ نه صرفاً بر اساس آسانی ظاهری ثبت یک شرکت.
۲. نقشه تغییرات قانونی
- صرفاً یک تغییر هزینه نیست؛ سازوکار اقامت بازتنظیم میشود.
- حداکثر اعتبار اقامت موقت: ۱ سال
- اعتبار اقامت دائم: ۵ سال
- مهلت عمومی رسیدگی: ۳۰ روز
- ثبت و بررسی پروندهها از طریق بستر الکترونیکی واحد انجام میشود.
چه کسانی باید بیشتر دقت کنند؟ مدیران و سهامداران شرکتهای تازهثبتشده یا بدون فعالیت مالی، متقاضیان تمدید اقامت و افرادی که مدارکشان پیش از نوامبر ثبت شده است، کارفرمایان که میخواهند نیروی کار خارجی به خدمت بگیرند، و افرادی که بین ارمنستان و کشور محل زندگی خود رفتوآمد طوالنی دارند.
۳. اقامت موقت، دائم و سرنوشت اقامت ویژه
- اقامت موقت (حداکثر یک سال): برای تحصیل، اشتغال، روابط خانوادگی یا فعالیت کارآفرینی؛ باید شرایط اختصاصی همان مبنا اثبات شود.
- اقامت دائم (پنج سال): برای ارمنیتباران، سرمایهگذاران، خدمات استثنایی، برخی پیوندهای خانوادگی و کارآفرینی واجد شرایط.
- اقامت ویژه: صدور جدید متوقف شده است. دارندگان قبلی تا انقضای مدارک معتبر خود از تضمینهای انتقالی برخوردارند.
درخواستهای اقامت دائم مبتنی بر کارآفرینی میتوانند علاوه بر شرایط مالی، سابقه دست کم سه سال اقامت موقت قانونی در پنج سال پیش از درخواست را الزم داشته باشند.
۴. تعرفههای جدید اقامت و سامانه الکترونیکی
| نوع خدمت | تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ | از ۱ نوامبر ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| اقامت موقت | ۱۰۵٬۰۰۰ درام | ۱۵۰٬۰۰۰ درام |
| اقامت دائم | ۱۴۰٬۰۰۰ درام | ۲۵۰٬۰۰۰ درام |
| گواهی تأیید اقامت قانونی | بدون تعرفه | ۳۰٬۰۰۰ درام |
| ویزای کار (از ژانویه ۲۰۲۷) | — | ۱۵٬۰۰۰ درام |
از یکم نوامبر، ثبت و پیگیری درخواستها از طریق سیستم تازه انجام میشود. خدمات قدیمی migration.e-gov.am و برنامه Early One متوقف شدهاند. مراحل جدید شامل ساخت پرونده و بارگذاری اسناد، دریافت اخطار تکمیل مدارک در سامانه و مراجعه حضوری برای ثبت اثر انگشت و امضا هنگام تحویل مدرک است. مهلت رفع نقص مدرک پنج روز است و مهلت عمومی تصمیمگیری ۳۰ روز.
۵. شرایط تازه اقامت از طریق فعالیت تجاری
صرف داشتن شرکت یا شماره ثبت، جایگزین اثبات مبنای واقعی فعالیت اقتصادی نیست. بر اساس ماده ۲۹.۴ قانون:
- سرمایهگذاری حداقل ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ درام در سرمایه ثبتی شرکت تجاری، یا دارایی سهامی و اوراق بهادار با ارزش مقرر.
- برای کارآفرین انفرادی (IE): داشتن دست کم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ درام در حسابهای مرتبط با کسبوبار، یا گردش حداقل همین مبلغ در ۶۰ روز پیش از درخواست.
چه مدارکی اهمیت مییابد؟ اسناد اسناد و وضعیت سهامدار، مدرک سرمایه ثبتی، گردش حساب و تراکنشهای قابل توضیح، پرونده مالیاتی، قراردادها و شواهد فعالیت حقيقية، و انطباق نوع فعالیت با مدارک و درخواست اقامت.
۶. حفظ اقامت و تعهدات پس از صدور
- ۱۸۰ روز: اطلاعات مالیاتی فعالیت تجاری باید در پایگاه سازمان درآمدها ثبت شود؛ غیبت از آن میتواند در شمار مبانی لغو قرار گیرد.
- ۱۸۳ روز: دارنده اقامت مشمول الزام اطلاعرسانی باید غیبت ۱۸۳ روز یا بیشتر را ظرف ۱۰ روز پس از رسیدن به آن در سامانه گزارش کند.
- استثنا ۱۸۳ روز: برای دایره اقامت دائم مبتنی بر سرمایهگذاری یا خدمات استثنایی اعمال نمیشود.
ریسکهای تجاری: کاهش سرمایه یا ارزش سهام به کمتر از حد مقرر، قطع فعالیت حقيقية و نبود شواهد مالیاتی متناسب، ناسازگاری اطلاعات اظهارشده و پرونده الکترونیکی، و بیهنوشی به پیامهای سامانه و درخواستهای تکمیلی.
۷. اشتغال اتباع خارجی و ویزای کار
Виза ورود با هدف با سقف حضور ۱۲۰ روز و محدودیت صدور یکباره در هر سال تقویمی پیشبینی شده است. اجرای عملی مقررات مرتبط به راهاندازی بستر الکترونیکی مربوطه وابسته است.
تعهدات کارفرما: در پرونده اشتغال، مبنای کار، اطلاعات قرارداد، هویت کارفرما و تطبیق وضعیت اقامت با اجازه کار باید دقیق باشد. نباید صرفاً بر پایه ثبت نام در سامانه، شروع کار را مجاز فرض کرد.
سه تاریخ را اشتباه نگیرید: یکم نوامبر ۲۰۲۶ اجرای عمومی اصلاحات قانون اتباع خارجی و قواعد اقامت؛ برخی مقررات ویزای کار به فعال شدن سامانه وابستهاند؛ یکم ژانویه ۲۰۲۷ آغاز تعرفه ویزای کار ۱۵٬۰۰۰ درام.
پیش از انعقاد قرارداد یا سفر کاری، نوع مجوز، مدت حضور و جریان جاری اداره مهاجرت را جداگانه تأیید کنید.
۸. هویت دیجیتال: گذرنامه بیومتریک و مشاوران املاک
- ارمنستان از یکم نوامبر ۲۰۲۶ سامانه تازه صدور گذرنامه بیومتریک و کارت شناسایی شهروندان را راهاندازی کرده است (پیشثبتنام، تطبیق اطلاعات و پرداخت الکترونیکی، پیش از مراجعه حضوری).
- متقاضیان از طریق HayPass پیشثبتنام در سامانه رسمی میکنند، سپس مراجعه برای عکس و انگشتنگاری میکنند. اعتبار مدارک قبلی تا تاریخ انقضا باقی میماند.
- این مدارک برای شهروندان ارمنستان است، نه گذرنامه اتباع خارجی.
قانون فعالیت مشاوران املاک: برخی مواد از یکم نوامبر ۲۰۲۶ اجرا شدهاند، اما شروع اجرای بخش عمده چارچوب جدید یکم ژوئن ۲۰۲۷ است. صالحیت حرفهای، مقررات فعالیت و روشهای ثبت یا نظارت باید بر اساس متن نهایی قانون و مصوبات اجرایی سنجیده شوند.
۹. تجارت، واردات و شفافیت مالی
- کمیته درآمدهای دولتی ارمنستان از یکم نوامبر ۲۰۲۶ طرحهای آزمایشی برچسبگذاری و شناسایی کالا را در چند گروه محصول آغاز کرده است. این اقدام آزمایشی است و نباید به عنوان الزام فوری برای همه کالاهای بیان شود.
- گروههای مشمول آزمایش: محصولات بهداشتی، لوازم خانگی و دوچرخه؛ کفش، اسباببازی و محصولات مرتبط با خودرو؛ تجهیزات عکاسی و برخی محصولات غذایی؛ تجهیزات پزشکی و محصولات خز طبیعی.
مصوبه N-۱۵۲۲: نحوه دریافت و انتقال اطلاعات حسابهای مالی با کشورهای مشارکتکننده را بر پایه گزارشدهی مشترک CRS تنظیم میکند. این مصوبه به تنهایی به معنای ایجاد مالیات عمومی جدید بر همه حسابهای بانکی نیست.
پیامدهای مدیریتی: ثبت دقیق هویت مالک واقعی و وضعیت اقامت مالیاتی، نگهداری مدارک حسابها و قراردادهای بینالمللی، کنترلطبقهبندی کالاهای وارداتی و مقررات رهگیری، و هماهنگی با حسابدار پیش از تغییر ساختار شرکت یا حساب.
۱۰. راهنمای عملی و منابع رسمی
ده اقدام پیش از درخواست یا تصمیم اقتصادی
- تاریخ ثبت درخواست و قانون حاکم بر پرونده را مشخص کنید.
- مبنا قانونی اقامت را متناسب با وضعیت واقعی انتخاب کنید.
- مدارک سرمایه، سهام یا گردش کسبوبار را مستند کنید.
- اظهارنامهها و سابقه مالیاتی شرکت را کنترل کنید.
- مهلت نقص مدرک و پیامهای سامانه را مرتب پیگیری کنید.
- پیش از پرداخت، تعرفه رسمی و عدم بازپرداخت را بررسی کنید.
- قواعد غیبت از کشور و تعهدات پس از صدور را ثبت کنید.
- برای استخدام خارجی، مجوز معتبر و شرایط اجرایی روز را بنجسة کنید.
- قانون فعلی را از مقرراتی که اجرای آینده دارند تفکیک کنید.
- برای پرونده حساس، تأیید کتبی وکیل یا مرجع رسمی را بگیرید.
منابع رسمی مطالعهشده
- [۱] قانون اصلاحی HO-11-ن — arlis.am/en/acts/220874
- [۲] اطاعیه اقامت وزارت کشور (۳۰ اکتبر) — migration.mia.gov.am
- [۳] تعرفههای اقامت و تغییرات دیجیتال (۶ اکتبر) — migration.mia.gov.am
- [۴] اطاعیه سامانه خدمات مهاجرت — migration.mia.gov.am
- [۵] سامانه جدید بیومتریک وزارت کشور — mia.gov.am
- [۶] قانون فعالیت مشاوران املاک — arlis.am/hy/acts/217640
- [۷] طرحهای آزمایشی رهگیری کالا — src.am/en/getNews/1786
- [۸] مصوبه ۱۵۲۲-ن درباره اطلاعات مالی — arlis.am/en/acts/232579